Studies en rapporten

Studies van internationale organisaties, PROTOS, ... Millenniumdoelstellingen,...
Document acties

Zie ook: Publicaties

JMP 2012

UN World Water Development Report 2012 - WWDR4

MDG 7 voor drinkwater bereikt? : het goede nieuws gerelativeerd

JMP 2011: de Millenniumdoelstelling voor drinkwater verder onder de loep

PROTOS en de Millenniumdoelstellingen

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

JMP 2012:

jmp2012.jpg In dit rapport (Joint Monitoring Programma - Unicef en WHO) kondigt men aan dat de Millenniumdoelstelling voor drinkwater in 2010 werd behaald. Het rapport belicht de nog resterende uitdagingen. Enkele regio's zoals sub-Sahara Afrika, hinken achterop. In landelijk gebied en de armere bevolkingsgroepen beschikken nog niet over verbeterde drinkwater- of sanitaire systemen. Vooral vrouwen en jonge meisjes hebben te lijden onder gebrekkige toegang tot water. Deze ongelijkheden wegwerken moet voorrang krijgen.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

UN World Water Development Report 2012 - WWDR4:
Water speelt een belangrijke rol in economische ontwikkeling

  • Een meer uitgebreide samenvatting lees je hier.
  • WWDR4De meeste sociale en economische uitdagingen waar de Afrikaanse regio voorstaat, hebben te maken met water. En het essentiële probleem daarbij is niet de waterschaarste, maar veeleer de toegang tot water.
    Dit staat te lezen in de jongste editie van het UN-World Water Development Report (WWDR4), dat bij het begin van het 6e Wereldwaterforum in Marseille is voorgesteld.
    Na decennia van lage economische groei hadden verschillende Afrikaanse landen recent uitzicht op substantiële groei. Maar zonder innovatieve en gezamenlijke inspanningen om de watervoorraden van de regio beter te beheren, zal deze groei zich niet doorzetten, zegt men bij de VN.

    "Sub-Saharisch Afrika gebruikt nauwelijks 5% van zijn jaarlijkse hernieuwbare zoet water, maar de toegang tot een verbeterde watervoorziening in zowel stedelijke als landelijke context is nog steeds de laagste in de wereld", aldus het rapport. "Het gebrek aan toegang tot voldoende en veilig drinkwater en aan voedsel- en energieveiligheid is niet per se gebonden aan de beschikbaarheid van het water zelf, maar wel aan een gering aanpassingsvermogen, een gebrek aan doeltreffende ontwikkelingsstrategieën, gebrek aan effectieve (sub-)regionale institutionele structuren, en aan gebrekkige infrastructuur en economische en financiële beperkingen."

    Over het geheel genomen is Afrika relatief rijk aan water. Het heeft uitgestrekte wetlands en beperkte, maar wijdverspreide grondwatervoorraden. Daarnaast heeft het een enorm potentieel voor de productie van energie door middel van waterkracht, en een even belangrijk potentieel voor het verhogen van de landbouwproductie en productiviteit. Maar de politieke en economische uitdagingen maken het moeilijk om dit potentieel te ontwikkelen ter ondersteuning van de duurzame ontwikkeling in de regio.
    De oplossing start bij een grotere focus op (en investeringen in) de ontwikkeling, het onderhoud en de exploitatie van waterinfrastructuur, in combinatie met training, opleiding en institutionele capaciteitsopbouw voor een goed beheer van water; aldus het rapport.

    Het rapport ziet drinkwater, sanitaire voorzieningen, voedselzekerheid en continuïteit van de energievoorziening als de belangrijkste watergerelateerde sectoren. Naar die sectoren zou de meeste aandacht moeten gaan:

    • In Sub-Saharisch Afrika is de achterstand op de realisatie van de Millenniumdoelstelling voor Water en Sanitatie (MDG7- tegen 2015 het aantal mensen zonder duurzame toegang tot water en sanitatie halveren) gigantisch. Het gebrek aan veilig water en goede sanitaire voorzieningen is niet alleen nadelig voor de menselijke gezondheid en het welzijn, het belemmert ook de economische groei en veiligheid.
    • Waterkracht levert 32% van de energie in Afrika, maar zou nog meer ingezet moeten worden. Meer waterkracht gebruiken zou de economie stimuleren en het menselijk welzijn verhogen.
    • Afrika moet zijn landbouwproductie jaarlijks met 3,3% verhogen als het voedselzekerheid wil bereiken tegen 2025. Water is een essentieel onderdeel in het vermogen om de bevolking te voeden; geïrrigeerd akkerland is goed voor slechts 20% van het irrigatie-potentieel. In de meeste landen wordt minder dan 5% van de bebouwde akkers geïrrigeerd; er is dus nog veel ruimte voor de uitbreiding van irrigatie om de voedselzekerheid te verhogen.

    Ondanks de diepe en wijdverbreide armoede in Afrika, begonnen ingrijpende economische hervormingen positieve resultaten op te leveren in vele landen. Maar volgens dit rapport, zal de recente positieve trend in de economische groei, en de bijbehorende sociale voordelen, niet standhouden, tenzij er een gezamenlijke inspanning komt voor de ontwikkeling van watervoorraden.


    De 4de editie van het UN-World Water Development Report (WWDR4)

    Het World Water Assessment Programme (WWAP) van de Verenigde Naties (gehost door UNESCO) brengt om de 3 jaar een World Water Development Report (WWDR) uit.
    Dit  rapport biedt een beeld van de toestand van de natuurlijke hulpbron water over de hele wereld. Het analyseert en biedt tools en mogelijke antwoorden aan  regeringsleiders, de privé-sector en de civiele samenleving die de wateruitdagingen willen aangaan. Het suggereert manieren waarop instellingen kunnen worden hervormd en hun gedrag aangepast, en onderzoekt mogelijke bronnen van financiering voor de dringend noodzakelijke investeringen in water.
    Dit WWDR4 is een mijlpaal binnen de WWDR serie. Deze 4e editie rapporteert rechtstreeks uit de regio's, met de nadruk op hotspots, en heeft veel aandacht voor gendergelijkheid, een cruciaal thema. Het introduceert een thematische benadering - 'Managing Water under Uncertainty and Risc' - in een wereld die sneller verandert dan ooit,  op vaak onvoorspelbare wijze, met steeds meer onzekerheden en risico's.
    Het WWDR4 wil aantonen dat water een centrale rol heeft in alle aspecten van economische ontwikkeling en sociaal welzijn, en dat gezamenlijk optreden noodzakelijk is. Onderlinge afhankelijkheid tussen landen zal steeds meer door ‘water’ verweven worden. Immers, als geen onmiddellijke actie wordt ondernomen, zullen regio's en sectoren zonder voldoende water  sterker afhankelijk worden van andere, om in hun eigen behoeften te voorzien.

    Meer info: 
    http://www.unesco.org/new/en/natural-sciences/environment/water/wwap/wwdr/wwdr4-2012/

    Terug

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    MDG 7 voor drinkwater bereikt? : het goede nieuws gerelativeerd

    7 maart 2012: Lees hier het artikel.

    Terug

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    JMP 2011: de Millenniumdoelstelling voor drinkwater verder onder de loep

    JMP Report Drinking Water 2011

    Het JMP-rapport dat UNICEF en de Wereldgezondheidsorganisatie WHO  (“Joint Monitoring Programme for Water Supply and Sanitation”) uitbrachten in 2010, was zeer optimistisch: de toegang tot drinkwater was gestegen  van 77% in 1990 naar 87% in 2008, wat de wereld goed op weg zette om het subdoel van MDG7 voor drinkwater van 89% te halen tegen 2015.
    “Het werkelijke percentage van mensen met een duurzame toegang tot veilig drinkwater ligt waarschijnlijk aanzienlijk lager”, is de conclusie van een  tussentijds rapport dat verscheen op 20 december 2011, en de statistieken uit het voorgaande rapport onder de loep neemt.

    De JMP-indicator voor drinkwater, “gebruik van een verbeterde bron van drinkwater”, geeft geen informatie over de duurzaamheid van de toegang, noch over de kwaliteit van het drinkwater, stelt het rapport. Verder verhult het cijfermateriaal dat gebruikt is voor de voortgangsrapporten, gebaseerd op nationale gemiddelden, de situatie van de armen en de traditioneel uitgesloten bevolkingsgroepen.

     

    Hardnekkige ongelijkheden

    Het aandeel van de bevolking dat toegang heeft tot een verbeterde bron van drinkwater verschilt sterk per land en per regio. Sub-Saharisch Afrika  hinkt achterop en zal de Millenniumdoelstelling voor drinkwater zeker niet halen: in 2008 had slechts 60% van de totale bevolking er toegang tot een verbeterde bron van drinkwater, terwijl dat tegen 2015 75% zou moeten zijn.
    Tussen 1990 en 2008 boekten de Sub-Saharische landen nochtans aanzienlijke vooruitgang en verschaften ze  aan 237 miljoen mensen toegang tot een verbeterde bron van drinkwater. De sterke bevolkingstoename in deze landen weegt echter zwaarder door dan de geleverde inspanningen. De bevolking groeide aan met 304 miljoen mensen, wat het aantal mensen zonder toegang alsnog met 67 miljoen deed stijgen ten opzichte van 1990.
    Sub-Saharisch Afrika en de ander lage-inkomenslanden boekten beduidend minder vooruitgang dan de midden-inkomenslanden, die reeds ruim de MDG voor drinkwater realiseerden. Slechts 42% van de officiële ontwikkelingshulp gaat naar de minst ontwikkelde landen – oorzaak van de beperkte vooruitgang aldaar, stelt het rapport.

    In alle ontwikkelingslanden heeft men op het platteland relatief gezien minder toegang tot drinkwater dan in de stad. Hoewel deze kloof over het algemeen aanzienlijk verkleinde sinds 1990, blijft de ongelijkheid in sommige regio’s groot, zoals in Sub-Saharisch Afrika, West-Azië en een aantal Latijns-Amerikaanse landen.
    Ondanks de serieuze achterstand op het platteland, wordt bijna 2/3 van de officiële ontwikkelingshulp  voor drinkwater en sanitatie besteed aan geavanceerde stedelijke systemen, en niet aan basissystemen op het platteland. In de periode 2003-2008 werden de budgetten voor deze systemen teruggeschroefd van 27% naar 16%, dit terwijl meer dan 80% van de resterende 884 miljoen mensen op de wereld zonder verbeterde toegang tot drinkwater op het platteland woont.

    Ook is er in alle landen een kloof tussen arm en rijk, stijgt de toegang tot een verbeterde bron van drinkwater met de welvaart en is de toegang tot leidingwater veel hoger onder de rijkere bevolkingslagen.


    Drinkwaterkwaliteit

    De JMP beschikt niet over de nodige gegevens om een globale balans te kunnen maken van de kwaliteit van het drinkwater afkomstig van verbeterde bronnen, maar uit onderzoek in 5 landen blijkt dat het aandeel van verbeterde drinkwaterbronnen die veilig drinkwater leveren, conform met de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie, sterk varieert.
    De kwaliteit van het leidingwater werd over het algemeen vrij goed bevonden, met een betrouwbaarheid van 89%. 1/3 van de boringen met pomp en beschermde bronnen, en 2/3 van de open waterputten met deksel bleek echter verontreinigd. 
    Als je de kwaliteit van het drinkwater als integraal onderdeel van de MDG-indicator zou beschouwen, dan zouden de JMP-statistieken van 2008 er minder rooskleurig uitzien, met een daling van 16% voor Nicaragua, 11% voor Ethiopië, 10% voor Nigeria en 7% voor Tadzjikistan, aldus het rapport.
    Aangezien waterputten en beschermde bronnen in eerste instantie in rurale gebieden worden gebruikt, slaan deze negatieve cijfers dan ook voornamelijk op de onrustwekkende realiteit op het platteland.

    Duurzaamheid

    “Verbeterde drinkwaterbronnen” moeten betrouwbaar zijn en duurzaam in de tijd, maar in de realiteit zijn ze dat vaak niet. Heel wat drinkwatervoorzieningen zijn niet operationeel of leveren een onderbroken service, omwille van een gebrek aan technische knowhow, aan reserveonderdelen en gereedschap, aan duurzame financieringsmechanismen,…
    Bovendien neemt de druk op onze drinkwatervoorraden toe, voornamelijk in gebieden waar de bevolking sterk aangroeit, steden snel uitbreiden, landbouw- of industriële activiteiten het beschikbare water opeisen, en de impact van de klimaatverandering voelbaar is. Het is dan ook van uiterst belang de watervoorraden op een efficiënte en duurzame manier te beheren.

    De klimaatverandering heeft en zal nog meer uiteenlopende gevolgen hebben op de watervoorziening in de hele wereld: schade aan drinkwaterinfrastructuur door overstromingen, verminderde beschikbaarheid, meer verontreiniging en bijgevolg een dalende drinkwaterkwaliteit, verhoogde nood aan zuiveringstechnologie, …
    Waterdistributienetwerken  - de drinkwaterbron bij uitstek in de stad - zijn technisch gezien vrij goed bestand tegen de impact van klimaatveranderingen, zegt het rapport, al kunnen ze bij frequente wateroverlast gevoeliger zijn voor verontreiniging, en kan bij waterschaarste de watertoelevering steeds vaker onderbroken worden. Hierdoor zullen gebruikers genoodzaakt zijn waterreserves op te slaan in vaak onhygiënische omstandigheden, met de nodige gezondheidsrisico’s tot gevolg. In vele steden is dit nu reeds een probleem: in Bangladesh, India en Nepal bijvoorbeeld, komt er gemiddeld slechts gedurende 10 uur per dag water uit de kraan.
    Van de technologieën die veelvuldig worden gebruikt op het platteland, boringen met pomp, pompen op een ondiepe put, beschermde bronnen en beschermde waterputten, zijn volgens het rapport  boringen met pomp en pompen op een ondiepe put de meest klimaatbestendige. Op het platteland van Sub-Saharisch Afrika werden zeer veel boringen gedaan en waterpompen geïnstalleerd, maar 35-60% ervan is niet operationeel, vaak door slecht onderhoud en beheer door de gemeenschap, onvoldoende steun van de overheid, het niet voorhanden zijn van reserveonderdelen,... De klimaatveranderingen zullen deze toch al moeilijke situatie enkel maar nadelig beïnvloeden.

    Het wordt tijd om de nodige lessen te trekken uit de MDG-periode, concludeert het rapport. De nog bestaande ongelijkheden tussen regio's en landen, tussen stad en platteland, en tussen verschillende lagen van de samenleving moeten worden weggewerkt. Er moeten oplossingen gezocht worden om de drinkwaterkwaliteit te garanderen en de toegang tot drinkwaterbronnen betrouwbaarder en duurzamer te maken. En de indicatoren moeten worden bijgesteld, zodat na 2015 ook kwaliteit en duurzaamheid worden gemeten. Er is nog veel werk aan de winkel!

    Het volledige rapport : Drinking Water. Equity, safety and sustainability.
    Thematic report on drinking water 2011, WHO, UNICEF.
    http://www.unicef.org/media/files/JMP_Report_DrinkingWater_2011.pdf

    Terug

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    “PROTOS en de Millenniumdoelstellingen”

    Een brochure die duidelijk de link aantoont tussen water en de andere millenniumdoelstellingen: PROTOS en de Millenniumdoelstellingen (217 KB).

    Terug

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    Meer info over " 2015 de tijd loopt",  een samenwerkingsverband van een 20-tal ngo's i.v.m. de Millenniumdoelstellingen.

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    Internationale solidariteit voor gedecentraliseerde drinkwater- en sanitaire voorzieningen

    PROTOS publiceerde in november 2011 naar aanleiding van het Colloquium "Solidair water - Eau solidaire" de brochure "Internationale solidariteit voor gedecentraliseerde drinkwater- en sanitaire voorzieningen". (2010 - 1 MB).

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    "Klimaat, Water & Ontwikkeling"

    Deze nieuwe PROTOS-brochure verscheen eind 2008. Een samenvatting van deze brochure Klimaat, Water & Ontwikkeling verscheen in ARGUS Milieumagazine, jaargang 7/nr. 1/ jan-feb-mrt 2009. De inhoud van de brochure vind je onder de knop 'Publicaties'.

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    Het Blauwe Boek Benin - Livre Bleu - publicatie 2009: een alternatieve kijk op de waterstatistieken

    Blue Book Benin

    PROTOS is een van de drijvende krachten achter het concept van het Blauwe Boek: een alternatieve kijk op de waterstatistieken in enkele ontwikkelingslanden.

    Vanuit de VN-organisaties en de officiële ontwikkelingsspelers verschijnen er de laatste jaren inderdaad heel wat cijfers die moeten aantonen in welke mate we de Millennium Ontwikkelingsdoelen al dan niet halen. Voor Benin laten die tabellen en grafieken veronderstellen dat we het aantal water-armen tegen 2015 misschien wel kunnen halveren (in vergelijking met 1990), maar dat er een hopeloze achterstand is voor sanitaire voorzieningen.

    Een groep van 13 Beninse vrijwilligers, afkomstig uit alle lagen van de overheid en de civiele maatschappij, en begeleid door een team van nationale en internationale consulenten, zocht in 2008 de achtergronden op van deze statistieken. En die zijn minder rooskleurig:

    • Het overgrote deel van de nieuwe waterpunten wordt gebouwd in dorpen die al water hebben, terwijl de arme, kleine en geïsoleerde dorpen vergeten worden.
    • De uitvoeringscapaciteit van de Beninse overheid plafonneert (op 12 M € per jaar, terwijl er in 2007 bijna 30 M beschikbaar was) en er is bijzonder weinig evolutie in de overdracht van verantwoordelijkheden en middelen naar de gemeenten – ondanks de engagementen die er al 7 jaar zijn.
    • Allerlei vormen van slecht bestuur verhinderen een echte doorbraak om voor elke Beniner  een duurzame en eerlijke toegang tot water en sanitair te garanderen, ook al zijn de technische en financiële middelen wel aanwezig.

    Met de officiële publicatie van het Blauwe Boek staan de krijtlijnen nu op papier om ook aan die kwalitatieve aspecten te werken. Of hoe PROTOS concreet haar expertise en middelen inzet als hefboom tot verandering.

    Klik hier voor de Engelse versie van het Livre Bleu.

    Klik hier voor het volledige landenrapport Benin - Franse versie.

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    UN World Water Development Report 2009

    10 april 2009
    Geachte Ministers, verantwoordelijk voor ontwikkelingssamenwerking, landbouw, energie, volksgezondheid, onderwijs,
    geachte leden van de studiediensten van de democratische partijen,

    Met deze nota nodigen wij u uit kennis te nemen van de belangrijkste feiten die genoteerd staan in het 3e VN-Wereld Water Rapport. Dit rapport kwam tot stand in het kader van het “World Water Assessment Programme”, en werd gepubliceerd op 16 maart jl. met als titel “Water in a changing world”.

    WWDR3 Water in a changing worldDit rapport is het resultaat van een gezamenlijke en gecoördineerde inspanning door de 26 agentschappen van de Verenigde Naties die samen het platform VN-water vormen. Ze werkten hiervoor samen met overheden, internationale agentschappen, NGO’s en andere betrokken partijen.
    Om de 3 jaar wordt een dergelijk rapport voorgesteld naar aanleiding van het Wereld Water Forum, waarvan de jongste editie plaatsvond van 16 tot 22 maart 2009 in Istanbul.
    Het volledige document is beschikbaar op: www.unesco.org/water/wwap/wwdr.

    Dit rapport onderstreept de gebrekkige huidige besluitvormingsprocessen die bepaalde veranderingsprocessen zouden moeten teweegbrengen. De mensheid verhoogt de druk op de natuurlijke hulpbronnen zoals water en bodem. Voor de eerste maal klinkt een alarmerende toon door het rapport en een dringende oproep om concrete acties te ondernemen, zodat een mondiale watercrisis kan vermeden worden.

    De kwaliteit van en de toegang tot water zijn nog nooit zo ernstig bedreigd geweest. Talrijke regio’s overal ter wereld overexploiteren hun lokale watervoorraden, terwijl waterschaarste of zelfs gebrek aan water, die hier en daar al woeden,  de armoede, ongelijkheid en onderontwikkeling nog verscherpen.
    Er zijn tal van oorzaken voor de watercrisis. Wij benadrukken, bij wijze van voorbeeld, het gebrek aan samenwerking over de landsgrenzen heen, de voorrang die gegeven wordt aan commerciële overwegingen om niet-duurzame oplossingen te ontwikkelen, evenals het slecht beheer van de watervoorraden en het verzuimen om aan risicobeheer te doen.
    De wateractoren kennen al geruime tijd het probleem en zijn ervan overtuigd, maar nemen geen beslissingen. De verantwoordelijkheid om dringend tot een oplossing te komen, ligt bij de politieke beleidsmakers”, zo besluit Olcay Unver, coördinator van het rapport.

    De grote uitdagingen waarvoor we staan en zoals ze te lezen staan in het rapport, zijn deze – in het kort:

    • De toegang tot drinkwatersystemen en sanitaire basisinfrastructuur (latrines): Aan het huidige investeringsritme is het halen van de Millenniumdoelstelling rond water (MDG7) tegen 2015 een illusie! Volgens de meest recente voorspellingen zal 47% van de wereldbevolking in zones met waterstress leven en 67% zal nog helemaal geen toegang hebben tot sanitatie, tussen nu en 2030. Om MDG7 nog te halen, is een jaarlijkse investering van 9,5 miljard dollar alleen al in sanitatie nodig. In 2006 werd 3,9 miljard dollar geïnvesteerd, voor sanitaire voorzieningen en toegang tot drinkwater sámen.
    • Bevolkingsgroei: De wereldbevolking, vandaag geschat op 6,6 miljard mensen, groeit jaarlijks aan met 80 miljoen mensen. Deze bevolkingsgroei brengt een toename in de behoefte aan zoetwater met zich mee van 64 miljard m³ per jaar. Men verwacht dat 90% van de 3 miljard mensen die er volgens de schattingen tegen 2050 bijkomen, in een ontwikkelingsland zullen leven.
    • Landbouw/veeteelt: Landbouw is de meest watergulzige menselijke activiteit, goed voor een gebruik van 70% van de zoetwatervoorraden. Voor de fabricage van een t-shirt zijn in de totale productieketen tussen de 400 en 2000 liter water nodig. Voor de productie van een kilo vlees bedraagt dit 1000 tot 20 000 liter water! Ten gevolge van de bevolkingsgroei en het nastreven van een hogere levensstandaard zal de vraag naar zoetwater voor landbouw tegen 2050 toenemen met 70 tot 90%.
    • Energie: De vraag naar energie die een exploitatie van de waterbronnen inhoudt, zal stijgen met 55% tegen 2030, 60% voor waterkrachtenergie.
    • Sanitatie (afvalwaterzuivering): 80% van het afvalwater belandt ongezuiverd in de natuur. De gevolgen voor de volksgezondheid in dichtbevolkte stadcentra zijn catastrofaal. Om alle stedelijk afvalwater te zuiveren is  100 miljard dollar per jaar nodig. Een onthutsend en verontrustend hoog bedrag!
    • Klimaatsverandering: Door de klimaatsopwarming wijzigt de beschikbaarheid van water (in tijd en ruimte), tengevolge van de “intensere” en versnelde watercyclus wereldwijd. Dit zal gevolgen hebben voor de intensiteit en de frequentie van extreme natuurrampen, zoals overstromingen en droogteperiodes.
    • Klimaatvluchtelingen: Toegang tot water en sanitaire voorzieningen beïnvloeden in grote mate de menselijke ontwikkelingskansen. Met de wetenschap dat 47% van de wereldbevolking in aride en semi-aride streken zal leven, schat men dat 24 tot 700 miljoen mensen op de vlucht zullen slaan om te ontsnappen aan de gevolgen van waterschaarste en gebrek aan sanitatie, grotendeels te wijten aan de gevolgen van de klimaatsverandering.

     

    Bij dit alles mogen we de huidige omstandigheden en levensstijl niet vergeten; zij verhogen nog de druk op de watervoorraden en dragen bij tot de mondiale watercrisis. Het rapport onderstreept het feit dat de kwaliteit van drinkbaar water en de toegang tot water bedreigd worden door de ongebreidelde verstedelijking, de snelle industriële ontwikkeling van de groeilanden en ontwikkelingslanden, de ecologische en financiële crisis, en de verhoogde energie- en voedselprijzen.
    Het WWDR-3-rapport benadrukt ook dat geen enkele Millenniumdoelstelling kan gehaald worden zonder voorafgaande investeringen in de watersector. Water ligt aan de basis van elke menselijke ontwikkeling. Hoe zou je hongersnood en armoede moeten bestrijden als de gemeenschappen en de economie niet over water beschikken? Hoe kunnen de vrouwen onafhankelijk worden of de kinderen aangemoedigd om naar school te gaan, als de kinderen dagelijks meerdere kilometers moeten afleggen om hun familie amper 20 l te bezorgen?
    De regeringen blijven huiverachtig om voldoende financiële middelen in te zetten, hoewel de WHO in haar statistieken aantoont dat elke dollar die in de watersector geïnvesteerd wordt, een return geeft van 3 tot 34 dollar!
    Investeren in water, is ook investeren in het milieu, in de toekomstige generaties, in de vrouw, in gezondheid, in voedselzekerheid. Vandaag besteden de ontwikkelde landen jaarlijks tot 200 miljard dollar om verouderde drinkwater- en sanitaire installaties te vervangen; tienmaal het bedrag dat nodig is om MDG7 te halen in 2015!  
    Het vitale karakter van water is net als de niet-duurzame wijze waarop we met water omspringen genoegzaam bekend, maar de watersector lijdt nog steeds aan gebrek aan politieke belangstelling en aan onvoldoende investeringen.

    De voorgestelde oplossingen zijn vooral van politieke aard. Olcay Unver stelt: “water moet het middelpunt zijn van elke politieke strategie – landbouw, energie, gezondheid, infrastructuur, onderwijs,…” Het is inderdaad zo dat factoren en beleidsbeslissingen buiten de watersector meer impact hebben op het waterbeheer dan de talrijke beleidsmaatregelen die worden ondersteund en uitgevoerd door de ministers bevoegd voor water.

    Volgende aanbevelingen uit het rapport willen we onder uw aandacht brengen:

    • Institutionele hervormingen moeten aangemoedigd worden, als daar zijn: decentralisatie, deelname van alle betrokken partijen, transparantie, duurzaam beheer van de watervoorraden, ook de grensoverschrijdende.
    • De ‘transversale’ dimensie van de waterproblematiek erkennen en een gecoördineerde aanpak aanmoedigen tussen de verschillende sectoren (landbouw, energie, industrie, enz.) veeleer dan een gefragmenteerde aanpak per sector in de besluitvorming en het beleid.
    • De uitwisseling van informatie, kennis, gegevens, ervaringen en technologie bevorderen.
    • De civiele maatschappij en de bevolking meer betrekken bij de besluitvormingsprocessen.
    • De bevolking sensibiliseren, onderwijs en vorming stimuleren omtrent het thema water.
    • Participatieve modellen ontwikkelen voor het beheer van natuurlijke rijkdommen

     

    Hierop steunend nodigen wij u uit om met aandacht deze 4 eisen aan de Belgische politieke wereld te overwegen:

    • Het recht op drinkwater te erkennen in de grondwet en deze erkenning te promoten in de internationale wetgeving.
    • In alle Belgische ontwikkelingsprojecten water als transversaal thema op te nemen, en ervoor te pleiten dat Europa hetzelfde doet.
    • Een rechtvaardig, duurzaam en participatief waterbeheer te propageren, met een sterke betrokkenheid van de gebruikers.
    • Pleiten dat de “post-Kyoto”-top van Kopenhagen in december 2009 “water” als prioritair thema opneemt. Er is immers nu reeds een grote noodzaak om adaptatiemaatregelen te nemen om de gevolgen van de klimaatverandering op te vangen, die nu al tastbaar zijn in ontwikkelingslanden via de  hoeveelheid water en de toegang tot water, en die een groot effect zullen hebben op de vredessituatie in de wereld. Waterbeheer moet gezien worden als het sleutelelement in de politiek om conflicten te vermijden.

    There has been a widespread failure to recognize water’s vital role in providing food, energy, sanitation, disaster relief, environmental sustainability and other benefits.
    This has left hundreds of millions of people suffering from poverty and ill health and exposed to the risks of water-related diseases
    .”
    Ban Ki-moon, secretaris-generaal van de Verenigde Naties.


    Geachte ministers en leden van de studiediensten van de democratische partijen, dank voor de aandacht die u aan dit document wilt besteden.

    Met hoogachting,
    de ondertekenende organisaties :  
    PROTOS ngo -  http://www.protosh2o.org
    CNCD - http://www.cncd.be
    Oxfam-Solidariteit - http://www.oxfamsol.be
    IERPE - http://www.ierpe.eu
    Objectif Ô - http://www.objectifo.org
    EurACME -  http://www.euracme.eu
    Green - http://www.greenbelgium.org

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    UNDP Human Development Report 2006

    HDR 2006Op 9 november 2006 stelde het UNDP (het ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties) het Human Development Report 2006 (HDR) voor met als titel
    Verder dan schaarste: macht, armoede en de wereldwatercrisis”.

    Het rapport roept op om dringend meer werk te maken van de Millenniumdoelstelling 7 met betrekking tot water en sanitaire voorzieningen. Minder dan tien jaar scheidt ons van de 2015-horizon,….! Water moet hoger op de politieke agenda komen en moet een hoofdstrategie worden binnen de armoedebestrijdingsplannen. De internationale hulp moet minstens verdubbelen om deze doelstellingen te bereiken.
    Het gebrek aan zuiver water en sanitaire voorzieningen kost jaarlijks het leven aan 1,8 miljoen kinderen en het remt de (economische) ontwikkeling af.

    Volgens het UNDP-rapport wordt er wel veel over deze problemen gepraat, maar worden er nog steeds te weinig concrete acties ondernomen. Om daar iets aan te veranderen is er een mondiale actie nodig die de inspanningen beter coördineert en het thema hoger op de agenda zet. De G8 moet dit plan actief steunen.

    In het rapport wordt het volgende gesteld om dringend iets aan deze crisis te doen:

    • Drinkwater moet erkend worden als een mensenrecht. Iedereen moet minstens 20 liter drinkwater per dag krijgen en dit moet gratis zijn voor de armsten (ter vergelijking, in België gebruikt men 110 liter per dag). Waterschaarste is hiervoor een zeer slecht excuus, want quasi overal op onze planeet is er voldoende zoet water aanwezig om daaruit voor ieder 20 l zuiver drinkwater te puren. Het rapport benadrukt het onevenwicht tussen de stedelingen enerzijds en de mensen op het platteland en in sloppenwijken anderzijds: deze laatsten betalen tot 5 à 10 keer meer voor hun water dan de meer fortuinlijke stedelingen. Arme gezinnen uit bijvoorbeeld Jamaica, Nicaragua en El Salvador besteden tot 10% van hun inkomen aan water, terwijl dit bij ons minder dan 1% is. Dit is fundamenteel onrechtvaardig.
    • Elk land moet zelf de nodige (financiële) inspanningen leveren op vlak van water en sanitaire voorzieningen. De overheden van de landen in het Zuiden geven te weinig aandacht aan water en sanitaire voorzieningen. In Afrika bijvoorbeeld bedragen de publieke uitgaven voor drinkwater- en sanitaire voorzieningen slechts 0,5 % van het BNP. Ter vergelijking, in Ethiopië bedragen de militaire uitgaven 10 keer het budget voor water, in Pakistan 47 keer meer. Het rapport stelt dat water en sanitatie hoger in de armoedebestrijdingsplannen moet komen en er minstens 1% van hun BNP moet in geïnvesteerd worden.
    • Er is belangrijker internationaal engagement en een plan nodig om deze watercrisis te keren. Het rapport stelt dat jaarlijks zo’n 3,4 tot 4 miljard dollar meer moet vrijgemaakt worden aan internationale hulp boven op de huidige 3 miljard dollar. Samen met de verhoogde inspanning van de ontwikkelingslanden zelf, zou in totaal 10 miljard dollar extra moeten vrijgemaakt worden willen we overal de Millenniumdoelstelling bereiken, en ook de huidige achterstand in Afrika ophalen. Ter vergelijking, 10 miljard $ is het equivalent van 5 dagen militaire uitgaven op wereldniveau.
    • De arme boeren worden geconfronteerd met een dubbele watercrisis: plaatselijke waterschaarste door de klimaatswijziging en meer en meer competitie voor het beschikbare zoet water tussen de (stedelijke) bevolking, industrie en (industriële) landbouw. Diegenen met de zwakste rechten, - met name de kleine boer en de vrouwen -, dreigen de strijd te verliezen. Duidelijkere rechten voor de arme boeren, meer efficiëntie in irrigatie en aanpassingsprogramma’s aan de klimaatwijziging dringen zich op.

     

    Het rapport stelt ook klaar en duidelijk dat investeren in water en sanitaire voorzieningen in het Zuiden een belangrijke invloed heeft op alle andere Millenniumdoelstellingen waarbij berekend werd dat 1 $ geïnvesteerd in water 8 $ genereert door een betere gezondheid en dus minder gezondheidskosten, een betere productiviteit wegens minder ziekten, een betere scholing wegens minder tijd nodig om water te gaan halen door kinderen, tijd die vrij komt om landbouw- en economische activiteiten te ontplooien ...

    Dit rapport geeft op een zeer duidelijke manier weer wat PROTOS reeds geruime tijd stelt:

    PROTOS onderschrijft volop de Millenniumdoelstellingen!
    Om die te halen is  “Water, DE hefboom tot ontwikkeling
    PROTOS wil dat:

    • Waterbeheer rechtvaardig, participatief en duurzaam is;
    • De overheid het recht op water voor ieder garandeert;
    • Watergebruikers en lokale besturen een sleutelrol spelen bij het plannen en beheren van watersystemen;
    • De internationale gemeenschap meer solidariteit opbrengt die aansluit bij lokale processen in het Zuiden;
    • De ingezette middelen wereldwijd minstens 2X hoger worden.

     

    Download de samenvatting van het HDR 2006 rapport: Beyond scarcity: Power, poverty and the global water crisis (PDF 1.7 Mb)

    Meer info vindt u op de website http://hdr.undp.org/en/reports/global/hdr2006/

    Wat zijn onze eisen op Belgisch vlak?

    De internationale hulp voor water en sanitaire voorzieningen bedroeg in 2004 slechts 6% van het totaal aan ontwikkelingssteun: dit komt dan nog vooral door multilaterale hulp en specifieke US hulp voor wederopbouw in Jordanië, Irak en Palestina voor water. De internationale bijdragen voor water en sanitaire voorzieningen zijn zelfs gedaald ten opzichte van 10 jaar geleden toen ze 8% bedroegen.

    De trend van de laatste jaren binnen de Belgische ontwikkelingssamenwerking is dat jaarlijks ongeveer 11 à 19 miljoen $ naar investeringen in water en sanitaire voorzieningen gaat in het Zuiden (ongeveer slechts 1% van ODA Official Development Aid)). De ons omringende landen zoals Duitsland, Nederland en Frankrijk besteden een belangrijker deel (1,4 tot 3,8%) van hun ontwikkelingsbudget aan water en sanitaire voorzieningen (resp. 284 miljoen USD, 73 miljoen USD en 122 miljoen USD voor 2004). (OECD, maart 2006  ter gelegenheid van het WWF Mexico.)

    We pleiten er dan ook voor dat België de 0,7% van het BNP waar maakt als budget voor ontwikkelingssamenwerking en dat er een grotere prioriteit gegeven wordt aan water en sanitaire voorzieningen binnen ons beleid en budget op federaal niveau maar ook op regionaal niveau.

    Een belangrijk aandeel voor water en sanitaire voorzieningen dat minstens het internationale gemiddelde van 6% bedraagt, is het minste wat we kunnen doen om onze solidariteit met het Zuiden kenbaar te maken, en… investeren in water en sanitaire voorzieningen is DE beste strategie voor sociale en economische ontwikkeling.

    “Indien we de doelstellingen i.v.m. water en sanitaire voorzieningen niet halen verdwijnt meteen de hoop om alle andere doelstellingen te halen”, stelt nog hetzelfde HDR 2006 rapport.


    "water maakt vrij - l'eau, un droit naturel - water powers people - agua por la vida"

    PROTOS 24/11/06

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    PROTOS en Netwerk Vlaanderen hebben in oktober 2007 een “ Kritische reflectie op Maatschappelijk Verantwoord Investeren via Waterfondsen” gemaakt.

    (100 KB)
    De doelstelling van deze studie is tweeërlei.
    Ten eerste willen wij potentiële beleggers informeren over de inhoud van deze waterfondsen, waarvan enkele als duurzaam gepromoot worden, en we gaan na of deze fondsen wel tegemoet komen aan oplossingen voor de wereldwaterproblematiek zoals Netwerk en PROTOS deze zien.
    Ten tweede kan de studie een leidraad zijn voor de fondsenbeheerders van de banken om hun korf aan bedrijven die ze in het fonds stoppen aan te passen, zodat ze meer en beter waarde leveren tot duurzame ontwikkeling.

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    Het rapport "Evaluation économique des bénéfices liés aux infrastructures en eau potable des ménages ruraux en Afrique subsaharienne" (2MB)

    is gebaseerd op een enquête in de gemeenten Boukoumbé en Cobly door PROTOS  en uitgevoerd door een student economie Xavier Poncin van de Katholieke Universiteit van Leuven (2007).
    De studie betreft de impact van drinkwaterprogramma’s op de economie van het huishouden, op de gezondheid,…. Er wordt een antwoord gegeven op de vraag welke de financiële voordelen zijn van proper drinkwater; het belang dat de gemeenschappen aan hun water hechten in vergelijking met de geleverde inspanningen voor de bouw ervan; over de winst in vergelijking met de genderaspecten,…

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    "Manuel de formation sur l’approche ‘Enfant Formateur’, Rwanda 2006" (73 KB)

    L'objectif de ce manuel est de donner aux formateurs des enseignants et des enfants des indications, étape par étape, leur permettant d’introduire le programme appelé ‘Enfant Formateur’ dans leurs communautés.

    “Water en conflicten”

    Talloze samenlevingen worden momenteel bedreigd door een tekort aan water, wat een probleem vormt voor het in stand houden en verder ontwikkelen van hun welvaart en welzijn en van de internationale en nationale stabiliteit.

    De groeiende ongelijkheid in de verdeling van water kan leiden tot interne spanningen en internationale conflicten.

    Met de realisatie van een brochure rond "water en conflicten" (1,5 MB) wil PROTOS een bijdrage leveren tot de discussie over de wereldomvattende waterproblematiek en de dreigende conflicten in verband met water.

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    Basisinformatie i.v.m. Water en de GATS-akkoorden

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    NGO-schaduwrapport CSD12 Water en Sanitatie, een publicatie van Vlaams Overleg Duurzame Ontwikkeling - VODO vzw

    Zo klaar als pompwater (110 KB, 31 p.)
    In het kader van het opvolgingsproces van de Wereldtop binnen de VN-Commissie voor Duurzame Ontwikkeling (CSD) wordt 'water' als prioritair thema voor CSD 12 (2004) en CSD 13 (2005) naar voor geschoven. Het is uitdrukkelijk de bedoeling om binnen een context van duurzame ontwikkeling vanuit verschillende invalshoeken naar het thema te kijken. In dit schaduwrapport van de NGO’s wordt een duidelijke visie op een duurzame omgang met water gekoppeld aan de bespreking van enkele concrete voorbeelden. De inleidende tekst en de samenvattende aanbevelingen werden door de ondertekenende organisaties onderschreven. De voorbeelden en thematische stukken werden op de hoofdlijnen onderschreven door de betreffende organisaties, maar vallen onder de verantwoordelijkheid van de auteurs.

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    Samenwerkingen tussen wateractoren in de OESO-landen

    Onderstaande studie had als doel lessen te trekken uit ervaringen in andere OESO-landen waar diverse wateractoren door samenwerking een bijdrage willen leveren tot een verbeterde voorziening in drinkwater en sanitatie voor de landen in ontwikkeling.

    Studie van buitenlandse initiatieven van samenwerking tussen wateractoren voor ontwikkeling. Een studie voor het Vlaams Partnerschap Water voor Ontwikkeling, september 2004, 56 p. (230 KB)

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    Actuele weetjes over water

    Regiospecifieke informatie voor West-Afrika, Haïti, Equator, Grote Meren; publicaties en software; websites; nieuwe technologieën.

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    Maîtrise d'ouvrage: bouwheerschap

    PROTOS appui a la MDO rapport final mars 2006 (722 KB) (Français)

    PROTOS appui MDO Final report - report Uganda (662 KB) (English)

    PROTOS appui MDO rapport final - rapport Burundi (3,5 MB) (Français)

    PROTOS appui MDO rapport final - rapport Bénin (553 KB) (Français)

    PROTOS appui MDO rapport Final - rapport Mali (835 KB) (Français)

    PROTOS appui MDO rapport final - rapport Ecuador (310 KB) (Nederlands)

    PROTOS appui MDO rapport final - rapport Haïti (869 KB) (Français)

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    SubSurface Dams, a simple, safe and affordable technology for pastoralists.

    Ondergrondse dammen houden water vast voor veenomaden in Kenia

    Dammen, die onder de grond gebouwd worden in seizoensgebonden rivieren, houden het ondergronds water tegen. De dam vormt een ondergronds waterreservoir dat niet onderhevig is aan verdamping. De Turkana-nomaden in Kenia, die afhankelijk zijn van vee voor hun overleving, leerden deze originele techniek van dammenbouw door toedoen van Dierenartsen Zonder Grenzen. Via de inventiviteit van de vrouwen, die voor de bouw van de dam het gebruik van klei uit termietenhopen suggereerden, kon de prijs gedrukt worden en werd de techniek beheersbaar voor de Turkana-nomaden.

    De ervaringen van Dierenartsen Zonder Grenzen met deze techniek werden in samenwerking met PROTOS in een eenvoudige Engelstalige handleiding weergegeven

    Subsurface Dams: a simple and affordable technology for pastoralists ( PDF 1.3 MB) English only.

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    “Drinkwatervoorziening in Vlaanderen vanaf 1800 tot heden: Vlaamse intercommunale drinkwatervoorziening kan lokale besturen in het Zuiden inspireren.”

    Momenteel worden lokale overheden in het Zuiden geconfronteerd met de noodzaak om zelf de drinkwatervoorziening te organiseren. Door het meestal recent doorgevoerde of geplande decentralisatieproces in veel landen in het Zuiden, wordt de bevoegdheid over water van de centrale overheid naar het lokale niveau doorgeschoven. Zowel bij de gemeenten als bij de civiele maatschappij in het Zuiden leeft de vraag welke modellen er bestaan om de drinkwatervoorziening op een gedecentraliseerde manier te organiseren. Daarbij worden de gemeenten of steden in het Zuiden door internationale kredietverleners regelmatig onder druk gezet om te opteren voor uitbesteding aan de privé sector.

    De publieke drinkwatervoorziening zoals ze georganiseerd is in Vlaanderen en België kan een inspiratiebron zijn voor het Zuiden.
    Iedereen in Vlaanderen heeft zuiver drinkwater en dit aan sociaal aanvaardbare tarieven. De verantwoordelijkheid om iedere Belg gezond drinkwater te bezorgen werd van in het begin ook bij de gemeenten gelegd. Een belangrijke impuls ook was het initiatief van de nationale overheid om de samenwerking tussen de gemeenten te bevorderen. Door het bundelen van de krachten van gemeenten in intercommunale drinkwatermaatschappijen gingen de uitbouw van de drinkwatersystemen en het beheer ervan sterk vooruit.

    “Drinkwatervoorziening in Vlaanderen vanaf 1800 tot heden: Vlaamse intercommunale drinkwatervoorziening kan lokale besturen in het Zuiden inspireren.” (1,5 MB)

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    Local Financing for Rural and Peri-Urban Water Supply and Sanitation (100 KB)

    Deze literatuurstudie deelt de verschillende lokale financieringsmechanismen  voor drinkwater en sanitatie in het Zuiden in, en brengt enkele sprekende voorbeelden aan.

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    Good water governance and population participation in developing countries as necessary answers to the world's urban water crisis

    allemaalwash2014.JPG

     

    5themas.jpg

    logo_2015detijdlooptalarm.gif

     

    11_be.png-en

     

    Webbanner_fondsenwervend_250X250_V01.gif

     

    logo111111RGB.jpg

     

    cncd_web200x69037f8.gif